content

Album SS Nieuw Amsterdam

Eén van de topstukken in de collectie van het Stadsarchief Rotterdam: album met originele tekeningen, ontwerpen en foto’s van de inrichting en kunstwerken van het schip SS Nieuw Amsterdam van de Holland-Amerika Lijn (HAL). Het album werd door een kunstenaarscollectief opgedragen aan Willem Hugo de Monchy, directeur van de Holland-Amerika Lijn (HAL).

Voorgeschiedenis

Het stoomschip Nieuw Amsterdam werd in de jaren '30 door de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij gebouwd voor de Holland-Amerika Lijn. Voor de inrichting van het schip werd het befaamde architectenbureau Brinkman en Van der Vlugt aangetrokken. Het had internationale bekendheid gekregen met de bouw van de Van Nelle-fabriek. Daarmee werd de Nieuwe Zakelijkheid, de bouwstijl die op dat moment alleen in Rotterdam aansloeg, uitgangspunt voor het ss Nieuw Amsterdam. De beide firmanten gingen voor deze opdracht speciaal naar Amerika om moderne schepen te bezichtigen. Op die manier wilden ze een gefundeerd beeld krijgen van de smaak van de Amerikaan. De verwachting van de HAL was dat de Amerikanen de grootste groep passagiers zouden zijn. Maar nog voordat Van der Vlugt een schets op papier had kunnen zetten, overleed hij in 1936. Brinkman werd ernstig ziek zodat hij de werkzaamheden van zijn compagnon niet kon overnemen.

Nieuw ontwerpteam

De tijd drong voor het in aanbouw zijnde schip. De oplossing kwam van HAL-directeur De Monchy, die de artistieke leiding op zich nam. Daarmee werd hij bouwmeester van het ss Nieuw Amsterdam. De Monchy trok zeven binnenhuisarchitecten aan: H.Th. Wijdeveld, J.F.A. Semey, F. Spanjaard, J.J.P. Oud, F.A. Eschauzier, J.P.L. Hendriks en het bouwbureau van de HAL met architect C.J. Engelen. Hij verzocht ieder van hen een of meerdere interieurs of onderdelen ervan te ontwerpen. Op hun beurt koos elke architect zijn eigen groep kunstenaars om de speciale details te verzorgen. Daarmee veranderde het oorspronkelijke uitgangspunt – een vooropgestelde eenheid uitgevoerd door één bureau - ten gunste van een caleidoscopisch karakter. De drie verschillende klassen (kajuitklasse, toeristenklassen en derde klasse) werden alle door andere kunstenaars uitgevoerd.

Het album

De tekeningen, ontwerpen en foto’s van 63 kunstenaars, die hebben meegewerkt aan de inrichting van het ss Nieuw Amsterdam werden gebundeld in een bijzonder album. De buitenkant is bekleed met perkament en het sluitwerk is uitgevoerd in zilver en ivoor. Vijfenvijftig van de kunstenaars die meewerkten hebben hun handtekening op een pagina in het album geplaatst. Een prominente plaats voorin wordt ingenomen door foto’s van de architecten J.A. Brinkman en L.C. van der Vlugt. Het album bevindt zich in het Stadsarchief Rotterdam en is overgedragen tegelijk met het HAL-archief eind jaren zeventig.