content

Beursgebouw Rotterdam

Pand waar gehandeld wordt in effecten, obligaties, graan of andere producten. Rotterdam, stad van kooplieden, stad van handel, heeft maar liefst vier beursgebouwen gekend. De oudste beurs uit 1598 – de eerste Beurs in de Noordelijke-Nederlanden – stond op de hoek van het Haringvliet en de Spaansekade. De jongste beurs staat aan de Coolsingel.

Beursgebouw aan de Blaak

De vooroorlogse – derde – Beurs stond aan de Blaak. Het was een ontwerp van de beroemde Rotterdamse schilder en architect Adriaen van der Werff. Zijn plan werd in 1721 door het stadsbestuur goedgekeurd, maar pas in 1736, lang na zijn overlijden in 1722, werd de Beurs voltooid. Omdat de Beurs te klein werd, werd er in 1867 een fraaie overkapping van glas en ijzer over de binnenplaats aangebracht. Uiteindelijk besloot de gemeente in 1913 tot een nieuw gebouw naast het Stadhuis en het Hoofdpostkantoor. Dit besluit hing samen met een nieuw stedenbouwkundig plan – de doorbraak van de Meent – dat voor een betere verkeersdoorstroming moest zorgen. De Coolsingel moest daarbij een stadsboulevard worden met representatieve gebouwen. Om de Beurs te realiseren, werden onder andere de gebouwen van de Academie van Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen, en van het Gemeentelijk Elektriciteitsbedrijf afgebroken.

Beursgebouw aan de Coolsingel

Het Beurscomplex aan de Coolsingel ontstaat uit samenwerking tussen handel en gemeente. Beide partijen ontwikkelen rond 1925 de plannen. Daartoe wordt een speciale nv opgericht, die een besloten prijsvraag uitschrijft voor een multifunctioneel gebouw met een grote hal, kantoren, vergaderzalen, winkels, restaurant, theater en andere voorzieningen. De prijsvraag levert geen winnend ontwerp op. Nadat de eisen zijn aangepast, volgt een tweede prijsvraag. Architect J.F. Staal wordt in 1928 de winnaar. Omdat de gemeente vanaf 1932 gaat deelnemen in de planvorming wordt het prijswinnende ontwerp aangepast door de bezuinigingen – de crisis nadert – en een nieuw programma van eisen. Dit is nodig, omdat de gemeente en particulieren elk de helft van het kapitaal leveren, en elk hun wensen hebben. Het leidt in 1938 tot het definitieve ontwerp, het gebouw zoals we dat nu kennen. De eerste beurs wordt gehouden op 9 mei 1940, zij het dat de ingang aan het Rodezand is. Ook Staal maakt, evenals Van der Werff, de in gebruik name niet meer mee. Hij overlijdt op 8 april 1940. De dag na de opening breekt de Tweede Wereldoorlog uit gevolgd door het bombardement, dat de nieuwe Beurs overleeft. De Beurs van Van der Werff daarentegen wordt verwoest. De handel gaat gewoon door. Vanaf 23 mei 1940 is de hoofdingang aan de Coolsingel, die op 30 juni 1941 officieel wordt geopend.

Beurs-World Trade Center

In de jaren zestig van de vorige eeuw blijkt, door een veranderend handelspatroon, de beurshal zijn functie te verliezen. Ook is er grote behoefte aan meer kantoorruimte. Daarom wordt de bestaande Beurs met één verdieping verhoogd. Omdat de tijden veranderen, wordt in 1982 opnieuw een besloten prijsvraag uitgeschreven. Winnaar wordt het Rotterdamse architectenbureau Groosman & Partners. In 1987 wordt op ingenieuze wijze, door de hal van het Beursgebouw heen, boven het dak een ovaalvormige groene glazen hoogbouw van 80 meter hoog aangebracht; het World Trade Center (WTC). Het is een ontwerp van architect R.B. van Erk, destijds verbonden aan Groosman & Partners.