content

Stappen bij onderzoek in archieven

Voordat u begint
Onderzoek in inventarissen: bladeren en zoeken
Aanvragen van archiefstukken
Aandachtspunten bij archiefonderzoek

Voordat u begint

Een goede voorbereiding is van groot belang voor uw onderzoek.

  1. Vooraf bepaalt u waar u onderzoek over gaat: een persoon, een instantie, gebeurtenis, een bedrijf of een periode uit de Rotterdamse geschiedenis. Voor familieonderzoek is een aparte handleiding.

  2. Beperk het onderzoek vervolgens door vragen te stellen: wat wil ik van iets of iemand weten, over welke periode gaat het? Wie of welke instantie heeft zich met mijn onderwerp bemoeid en in welk archief vind ik er iets over. Probeer het onderzoek zo precies mogelijk te omschrijven voor wat betreft onderwerp en datering.

  3. Zoek op het internet naar informatie over het onderwerp. Beoordeel hoe betrouwbaar deze informatie u lijkt.

  4. Zoek in de catalogus van de bibliotheek van het Stadsarchief (maar ook de Koninklijke Bibliotheek en via Google) of er eerder iets is geschreven over het onderwerp. Lees niet alleen de tekst van zo’n publicatie, maar bekijk ook welke archieven en publicaties als bron werden gebruikt. Maak daarvan aantekeningen.


Onderzoek in inventarissen: bladeren en zoeken

Hoe bladert en zoekt u in inventarissen?

Bladeren

  1. Kijk in het overzicht van aanwezige archieven (systematisch archievenoverzicht) en bepaal welk archief voor u het meest geschikt is om in te zoeken. Alle archieven staan gerangschikt op de hoofdtaak van hun archiefvomer. Klik op meer als u de toegang wilt lezen.

  2. Blader door de toegang van het archief. Dit kan op dezelfde manier als in de Verkenner op uw computer. Klik op meer als u details van een beschrijving wilt zien

Zoeken

  1. U kunt zoeken in alle inventarissen van het Stadsarchief Rotterdam tegelijk. Vul maar één term in, en zoek later eventueel op synoniemen. Krijgt u teveel resultaten, dan kunt u uw zoekvraag verfijnen.

  2. Uw zoekresultaten worden gepresenteerd per archieftoegang. Klik op het icoon van het archief van uw keuze. Uw zoekterm staat geel gemarkeerd.

  3. Soms staat uw zoekterm in de naam van een archief. De hele inventaris kan dan voor u van belang zijn. U kunt hem doorbladeren zoals ook in de Verkenner op uw computer.

  4. Soms staat uw zoekterm in de inleiding. U krijgt dan de alinea gepresenteerd waarin uw zoekterm staat. Om de hele inleiding te lezen, klikt op Inventaris in het menu links.

  5. Soms staat uw zoekterm in één of meerdere beschrijvingen van archiefstukken. U herkent die beschrijvingen aan de korte regels met vetgedrukte nummers ervoor. Klik op meer om details van een beschrijving te zien. U ziet dan ook de context van de beschrijving.

  6. Ook kunt u zoeken op in alle toegangen van alle archiefdiensten die zijn aangesloten bij Archieven.nl. Wellicht is er over uw onderwerp elders meer te vinden.

Aanvragen van archiefstukken

U kunt online of op de studiezaal archiefstukken ter inzage aanvragen.

  1. Zie de handleiding online aanvragen. Dit geldt alleen voor documenten in de collectie 'archieven', dus niet voor beeld en geluid en andere collecties. Neem voor het aanvragen van overig materiaal contact met ons op.
  2. Iedere toegang heeft een nummer, en in iedere toegang hebben alle beschrijvingen een eigen nummer. Noteer deze nummers, u hebt ze nodig om de archiefstukken in te zien en om ze terug te vinden. Vindt u in de beschrijvingen een stuk dat u wilt bekijken, klik dan op meer zodat u de details te zien krijgt.

Aandachtspunten bij archiefonderzoek

Bij archiefonderzoek zijn er een aantal zaken waar u bedacht op moet zijn.

  • U moet bij archiefonderzoek een vertaalslag maken: waar zou iets te vinden kunnen zijn over mijn onderwerp. Cruciaal daarbij zijn de taken van de organisatie. Neem contact op met het gemeentearchief als u hierbij hulp nodig heeft.

  • U vindt de beschrijvingen van de archiefstukken op internet. De stukken zelf zijn (nu nog) alleen in de studiezaal te raadplegen. Ze worden in principe niet uitgeleend.

  • Inventarissen van archieven zijn oorspronkelijk gemaakt om in te bladeren, en niet om in te googlen.

  • Beschrijvingen van archiefstukken zijn het beste te begrijpen in de context van de andere beschrijvingen van dit archief. Bij het klikken op het woord meer krijgt u die context te zien. De totale context vindt u door te klikken op het woord inventaris in het menu links.

  • Correspondentie vindt u in het archief van de geadresseerde. In overheidsarchieven worden ook afschriften van de verzonden correspondentie bewaard.

  • Veel archieven uit de laatste 30 jaar zijn nog niet openbaar. Documenten met privacy-gevoelige informatie hebben vaak nog een langer embargo. 

  • Archieven voor het jaar 1600 zijn nauwelijks bewaard gebleven, uit die tijd resten meestal alleen een aantal oorkondes.

  • Het lezen van 17e eeuwse archieven vraagt speciale vaardigheden. U kunt daarvoor een cursus oud schrift volgen.