content

's-Lands Werf

Plek waar de oorlogsschepen werden gebouwd waarmee de Admiraliteiten oorlogen op zee uitvochten. De Rotterdamse Admiraliteit had een eigen werf. Op ’s-Lands Werf werd o.a. de beroemde Zeven Provinciën, het vlaggenschip van Michiel de Ruyter, op stapel gezet.

Organisatie van de oorlogsvloot

Naar aanleiding van de inname van Den Briel in 1572 verenigden aanhangers van Willem van Oranje zich voor de oorlogsvoering op zee in Admiraliteiten. De Rotterdamse Admiraliteit, ook Admiraliteit op de Maeze genoemd, is de oudste van de vijf Nederlandse Admiraliteiten van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. De voornaamste taken waren de uitrusting van oorlogsschepen voor de Republiek, de beveiliging van de handel te water, het innen van de verschuldigde tarieven en de uitvoering van de speciale marinerechtspraak. Op een eigen werf, ’s-Lands Werf genoemd, bouwden de timmerlieden de oorlogsschepen voor de vloot van de Republiek.

Steeds grotere schepen

De Admiraliteit had in 1581 haar timmerwerf aan het zuidelijk einde van de Nieuwe Haven. Omstreeks 1598 volgde een nieuwe werf aan het oostelijk einde van de Nieuwe Haven. Omdat de schepen steeds groter werden, werd ’s-Lands werf in 1689 verplaatst naar het Reuzeneiland, een terrein grenzend aan het Buizengat in de Maas. Eén van de beroemdste schepen die in 1665 op ’s-Lands werf op stapel werden gezet, was de Zeven Provinciën, het vlaggenschip van Michiel de Ruyter.

Hoge gasten op bezoek

Rotterdam was bijzonder trots op zijn werf en in de achttiende en negentiende eeuw stond een bezoek van hoge binnen- en buitenlandse gasten aan de werf strijk en zet op het programma. Zo bezochten de koningen Willem I, II en III ’s-Lands werf, maar ook keizer Napoleon en de Russische tsaar Alexander. Dergelijke bezoeken brachten altijd een grote schare Rotterdammers op de been.

Oranjegekte

Eind achttiende eeuw, toen de strijd tussen de patriotten en de orangisten in volle gang was, waren met enige regelmaat leden van het koningshuis op ’s-Lands werf te vinden. Zo kwam op 8 april 1788 onverwacht Willem V met zijn gezin om er een tewaterlating bij te wonen. Hij was getrouwd met Wilhelmina van Pruisen, die een jaar tevoren door de patriotten bij Goejanverwelle was tegengehouden. Dat was men nog niet vergeten. De Oranjegekte bereikte in Rotterdam haar hoogtepunt en er werden veel bezittingen van de patriotten vernield.

Werf opgeheven, locatie verwoest

De Admiraliteit werd in 1795 ontbonden. Na de Franse tijd heette de werf officieel ’s-Rijks Werf of Marinewerf. In 1849 werd ze opgeheven, waarna de Rijnspoorwegmaatschappij in 1855 het terrein kocht. Het prachtige, door Jan Giudici herbouwde, arsenaal uit 1785 werd Rijksentrepot. Het brandde in 1891 af. Van 1867 tot 1953 was op het terrein het Maasstation gevestigd. Tijdens het Duitse bombardement van 1940 werd de historische plek verwoest.