Vanaf 2 juni 2021, staat een voorlopige lijst burgerslachtoffers bombardement 14 mei 1940  online, zie tabblad ‘de lijst’. Op deze lijst zijn nog niet alle namen verwerkt die nabestaanden hebben doorgegeven. Deze moeten eerst gecheckt worden aan de hand van de gegevens in ons archief (geboorte- en overlijdensakten), de ‘bewijsstukken die meegestuurd worden (bijvoorbeeld een rouwadvertentie) of de locatie waar een persoon is gestorven (adhv de bommenkaart). Dit vergt dus nog enig uitzoekwerk.

In vak GG op begraafplaats Crooswijk liggen ruim 550 burgerslachtoffers die omgekomen zijn op 14 mei 1940. De begraafplaats Crooswijk heeft hiervan een lijst met namen. Deze lijst hebben we als basis gebruikt. De namen op deze lijst vergelijken we met de overlijdensaktes uit ons archief. Voor zover mogelijk proberen wij te verifiëren wie wel en wie geen slachtoffer was van het bombardement. Zie ook antwoord vraag 1.

Van veel slachtoffers die onder het puin vandaan zijn gehaald, is de identiteit nooit vastgesteld omdat ze te erg verminkt waren. Van sommige resten kon zelfs niet worden vastgesteld of zij aan één of meerdere personen waren. Van een onbekend aantal slachtoffers zijn bovendien geen resten gevonden. Daardoor is het exacte aantal doden altijd een schatting gebleven.

We kunnen een lijst uitdraaien uit onze database met overlijdens d.d. 14 mei 1940, maar omdat de overlijdensoorzaak niet altijd werd geregistreerd is niet precies te achterhalen wie ten gevolge van het bombardement is overleden; sommigen overleden pas dagen later. Wanneer een gewonde naar een ziekenhuis in Schiedam is gebracht en daar is overleden, dan is de aangifte van overlijden niet in Rotterdam maar in Schiedam gedaan.

Jazeker! In 2012 is er kleinschalig onderzoek gedaan op basis van de gegevens uit onze database. Daarbij is vooral gekeken naar de datum van overlijden. In 2015 is opnieuw een poging gedaan om de lijst met slachtoffers van het bombardement compleet te maken, ook met hulp van nabestaanden. Dat is destijds niet gelukt.

Veel nabestaanden zijn inmiddels overleden. Heel lang was de overtuiging dat het onbegonnen werk was om alle slachtoffers te achterhalen. Ook deze poging zal waarschijnlijk geen complete lijst opleveren. We vinden het niettemin belangrijk om nog een poging te doen. Met de hulp van het publiek en de inzet van slimme digitale technieken kunnen we nu wel veel dichter bij een volledige lijst komen dan ooit mogelijk was. Bovendien denken we dat het belangrijk is dat deze verhalen aan volgende generaties kunnen worden doorverteld.

Een slachtoffer van het bombardement is een persoon die direct of later aan de aan de gevolgen van het bombardement is overleden. In sommige gevallen is dat lastig te zeggen. Zo zijn er verhalen van patiënten die in het Coolsingelziekenhuis lagen toen deze werd gebombardeerd. Het ziekenhuis raakte zwaar beschadigd. Zijn de patiënten dan aan de aandoening, de gevolgen van het bombardement of een combinatie van beide is gestorven?

Al vanaf 10 mei, de eerste dag van de Tweede Wereldoorlog in Nederland, werd de stad gebombardeerd. De laatste bom viel op 18 maart 1945, een Duitse V1. Er zijn dus meerdere bombardementen in en om Rotterdam geweest, alles bij elkaar zelfs meer dan 300.

Het bekendste bombardement is dat van 14 mei 1940. Andere grote bombardementen in de stad zijn ‘het vergeten bombardement’ door de geallieerden op 31 maart 1943 (meer dan 326 doden) in de wijk Bospolder-Tussendijken en ‘de laatste bom op Rotterdam’ het bombardement van 18 maart 1945 (34 doden) in Bergpolder (Treubstraat).

We hopen natuurlijk in 2022 een complete lijst te kunnen opleveren maar willen ook realistisch zijn. We moeten er rekening mee houden dat een complete lijst niet mogelijk is. We zijn tevreden als we alle reacties en namen hebben bekeken, gecheckt en hebben toegevoegd aan de lijst. We gaan in ieder geval ons uiterste best doen om een zo compleet mogelijke lijst te publiceren.

Het is een lastige klus om alle namen te checken. Op dit moment hebben we voldoende gespecialiseerde medewerkers die kunnen helpen.