De publieke werken van A.C. Burgdorffer

Bij zijn het afscheid van Gemeentewerken krijgt directeur A.C. Burgdorffer een prachtig gedenkboek overhandigd. In het fotoalbum zijn een kleine 300 beelden opgenomen van de uitvoering van bijna alle Rotterdamse openbare werken die onder de verantwoordelijkheid van Burgdorffer tussen 1899 en 1922 tot stand zijn gekomen.

In een met bloemstukken versierde directeurskamer in het Timmerhuis aan het Haringvliet neemt Abraham Burgdorffer op 30 april 1922 afscheid van zijn collega’s en relaties. Burgdorffer (1862-1932) is dan bijna 60 jaar en kampt met gezondheidsproblemen.  Ambtenaren van de dienst Gemeentewerken bieden hun directeur als cadeau een omvangrijk gedenkboek aan vol met foto’s van vrijwel alle Rotterdamse openbare werken die onder zijn verantwoordelijkheid tot stand gebracht zijn. “Een herinnering aan de jaren gedurende welke hij eerst als adjunct, daarna als directeur zijn beste krachten heeft gegeven aan de vele en veelzijdige vraagstukken welke bij Gemeentewerken tot oplossing en uitvoering moeten worden gebracht”, zo schrijven zijn collega’s in de inleiding van het album.

Omslag Album voor Burgdorffer
De omslag van het fotoalbum voor A.C. Burgdorffer uit 1922

Directeur Gemeentewerken

Directeur Gemeentewerken

De foto’s in het album, 300 in het totaal, zijn ingedeeld in thema’s zoals havenwerken, bruggen, scholen, volkswoningbouw, verpleeginrichtingen, stadsuitbreidingen en stadsverbeteringen. Elk thema is voorzien van een informatieve inleiding. De bijzondere foto’s geven een interessant beeld van de Rotterdamse publieke werken uit de jaren ’10 en ’20 van de twintigste eeuw. 

Ingenieur en stedebouwkundige A.C. Burgdorffer begint zijn Rotterdamse carrière in 1899 als adjunct-directeur Gemeentewerken. Elf jaar later volgt hij G.J. de Jongh op als directeur van deze dienst. Waar G.J. de Jongh de bestuurlijke en economische wind lange tijd in de zeilen had, krijgt Burgdorffer te maken met politieke tegenstand, kritiek en de consequenties van een wereldoorlog waardoor middelen en bouwmaterialen schaars zijn. Lopende en aangekondigde projecten ondervinden daardoor vertraging, zoals het uitgraven van de Waalhaven. Veel van de werken die in de tijd van Burgerdorffer zijn uitgevoerd komen nog uit de koker van zijn beroemde en machtige voorganger Gerrit de Jongh.

De Waalhaven

De Waalhaven

Zowel de afronding van het graven van de Maashaven (start 1899) als het werk aan de  Waalhaven (start van de eerste fase in 1907) vallen onder Burgdorffers verantwoordelijkheid als adjunct-directeur. De start  van de omvangrijke tweede fase van het uitgraven van de Waalhaven is in 1910. Twee jaar later wordt volgens plan de Heijsedijk, die de polder vijf eeuwen lang tegen het water heeft beschermd, doorgebaggerd. De Eerste Wereldoorlog gooit roet in het eten, door mobilisatie van werkkrachten, geld- en middelengebrek ontstaat er flinke vertraging.

Het Bosch- en Parkplan

Het Bosch- en Parkplan

Net als zijn voorganger De Jongh werkt Burgdorffer aan het ‘Bosch- en Parkplan’. Dit plan houdt in dat de veengebieden rond de Kralingseplas opgehoogd worden met rivierslib en bagger uit de Waalhaven. In 1911 stelt de gemeenteraad 11 miljoen gulden beschikbaar voor de ophoging en de aanleg van de groenvoorziening.  De hele operatie zal decennia in beslag nemen..

Eerste gemeentelijke vliegveld

Eerste gemeentelijke vliegveld

WOI heeft Burgdorffer en de Rotterdamse bestuurders ook doen inzien dat Rotterdam op korte termijn een vliegveld moet krijgen. Door de  oorlog is het besef  doorgedrongen dat de luchtvaart meer inhoudt dan sport en avonturiers. ‘Een handelsstad van betekenis moet een goed geoutilleerd hoofdvliegveld hebben’, stelt Burgdorffer in 1919. Aangewezen wordt een terrein van 85 ha ten zuiden van de waalhaven. Terrein was weliswaar afgelegen van de stad, maar direct beschikbaar waardoor op 26 juli 1920 het eerste luchtpostvliegtuig van KLM vanaf vliegveld Waalhaven naar Londen vertrekt. Vlak voor het afscheid van Burgdorffer, op 18 maart 1922 vindt de officiële opening van het vliegveld plaats. Rotterdam-Waalhaven is het eerste gemeentelijke vliegveld van Nederland.