Termen en aktesoorten in het notarieel archief
Algemeen
Het is belangrijk om te weten met wat voor een soort akte u te maken heeft om de inhoud beter te kunnen begrijpen. Hieronder vindt u een overzicht van de aktesoorten welke wij tegen zijn gekomen én wat deze soort akte inhoudt.
Ook kan een notariële akte (oude) vaktaal bevatten. Dit kan het lezen van de inhoud ook uitdagender maken. Hieronder vindt u ook een overzicht van veel gebruikte termen in notariële akten.
Aktesoorten
| A | Arbitrage: uitspraak in een geschil door arbiters Attestatie of verklaring: verklaring omtrent een feit(-en), of een toedracht; een formele verklaring die moet dienen als getuigenis |
| B | Beroep of appel: het zich wenden tot een hogere rechtbank om herziening van een vonnis Bestedingsovereenkomst: overeenkomst over uitbesteding van kinderen, teneinde hen een vak te laten leren, dan wel door een ander op te laten voeden gedurende een bepaalde periode Bestek: nauwkeurige beschrijving van een (bouw)werk Bevrachtingsovereenkomst: contract voor het vervoeren van goederen Boedelinventaris: overzicht van geld en goederen die in een pand aanwezig zijn Boedelrekening: verdeling van de erfenis Boedelscheiding: akte betreffende verdeling van gezamenlijke goederen onder verschillende gerechtigden Borgstelling: borgtocht, zekerheidsstelling, borg, garantie, waarborg |
| C | Compagnieschap of ontbinding daarvan: (beëindiging van) een partnerschap/samenwerkingsverband Curatele stelling: vonnis waarbij een persoon (curandus) en het bewind over zijn goederen aan een ander (curator) worden opgedragen |
| D | Diverse akten: o.a. verklaringen van betaling, besteding, bouwaanvragen |
| G | Goedkeuring: overeenstemming/bevestiging over gemaakte afspraken |
| H | Huwelijksbeloften: verklaringen van huwelijksbeloften en ontbindingen hiervan Huwelijkstoestemming: verklaring van voogden dat zij toestemming geven voor het huwelijk van de kinderen die onder hun voogdij staan Huwelijksvoorwaarden: contract van huwelijksvoorwaarden |
| I | Insinuatie of aanzegging: laatste waarschuwing alvorens een proces in gang wordt gezet |
| K | Kwitantie: ondertekende verklaring van een schuldeiser dat de schuldenaar zijn schuld heeft voldaan |
| M | Machtiging: schriftelijke toestemming voor het uitvoeren van een bepaalde taak, of het betalen van een bepaalde bedrag |
| O | Ondervraging: schriftelijke uitwerking van een opname van een verklaring Overeenkomst: o.a. betalingsovereenkomsten, pachtovereenkomsten |
| P | Pacht: verklaringen/overeenkomsten van huur/verhuur van landeigendommen Protest: verklaring dat acties die door een ander zijn ondernomen en eventuele gevolgen daarvan niet geaccepteerd worden |
| S | Schadevergoeding: overeenkomst over het vergoeden van veroorzaakte schade (materiaal, lichamelijk etc.) Schenking: schriftelijke bevestiging van een uit te voeren donatie Schuldbekentenis: schriftelijke bevestiging van schuldenaar dat hij/zij een bepaald bedrag verschuldigd is aan genoemde persoon |
| T | Taxatie: op schrift gestelde verklaring van een waardebepaling Testament: herroepbaar document waarin erfgenamen en nalatenschap worden vastgelegd Transport: eigendomsoverdracht van een onroerend goed, bijvoorbeeld een stuk land |
| U | Uitkoop: overeenstemming over bijvoorbeeld uitkopen van iemands aandeel in een pand of aandeel in een testament Uitsluiting van boedelbeheer: verklaring dat een bepaalde partij zich niet mag bemoeien met het beheer van een boedel |
| V | Veiling: akte van openbare verkoop van bijvoorbeeld een huis Verdeling van goederen: akte van overeenkomst over verdeling van goederen Verhuur: akte van overeenkomst over verhuur van bijvoorbeeld een huis Verkoop: akte van verkoop van bijvoorbeeld een huis Verwerping: afwijzing van bijvoorbeeld een erfenis of toegewezen gelden en goederen Verzekering op schip en lading: vervoersovereenkomst, verzekering Verzoekschrift: schriftelijk verzoek aan de rechtbank Voogdij: akte met betrekking tot benoeming of beëindiging voogdij Vrijwaring: waarborg of bescherming |
| W | Weddenschap: akte van overeenkomst over een weddenschap Wisselprotest: ambtelijke verklaring, dat een wissel bij aanbieding niet geaccepteerd of op de vervaldag niet betaald werd |
Voorbeelden van aktesoorten in het notarieel archief van Amsterdam
Het Stadsarchief van Amsterdam heeft een prachtig overzicht gemaakt van aktesoorten die ze tegen zijn gekomen in het notarieel archief van Amsterdam.
Omdat veel notarissen op een vergelijkbare manier aktes hebben opgesteld kan het fijn zijn om in het overzicht te kijken welke informatie een aktesoort kan opleveren en hoe het er ongeveer uitziet. Bij de aktesoorten hebben ze ook scans gezocht.
Via de volgende link komt u op de website van het Stadsarchief van Amsterdam, klik daarna in de tekst op de link 'overzicht': https://archief.amsterdam/uitleg/bronnen/108-notarieel-archief-1578-1915
Houdt u er wel rekening mee dat er verschillen kunnen zijn tussen de Rotterdamse en de Amsterdamse notariële akten.
Veel voorkomende termen
| A | Admitteren: toegang verlenen tot bijvoorbeeld de uitoefening van een ambt Akte: ondertekende geschriften, bestemd om als bewijs te dienen Attestatie: schriftelijke verklaring die als getuigenis moet dienen |
| B | Boedelscheiding: verdeling van de boedel onder erfgenamen Bodemerij: geldlening op een schip of lading als onderpand |
| C | Codicil: akte waarin iemand vastlegt wat er na zijn dood moet gebeuren; in een codicil kan maar een beperkt aantal zaken geregeld worden, dit in tegenstelling tot een testament Comparant: iemand die voor een notaris of rechter verschijnt Compareren: verschijnen voor notaris of rechter Concept: een ontwerp van een geschrift, bijvoorbeeld een testament |
| D | Decreet: verordening Delibereren: beraadslagen, overleggen Disponeren: beschikken, regelen Donaties inter vivos: giften onder de levenden |
| J | Jaar en dag: wettig termijn van bezit, verjaringstermijn |
| K | Kadaster: openbaar register van onroerende goederen Kusting: rente op onroerend goed, hypotheek |
| M | Memorie van successie: de door erfgenamen gedane aangifte van de nalatenschap Minuut: de laatste versie van een akte die in het bezit blijft van de notaris |
| N | Naasting: recht van de naaste bloedverwanten van de verkoper om in het recht van de koper te treden Nakoop: recht van naasting |
| O | Opdracht: overdracht, transport van onroerende zaken |
| P | Persisteren: doorgaan met, volhouden, handhaven, volharden Proces-verbaal: woordelijk verslag van een handeling Procuratie: volmacht om namens een ander op te treden Protocol: al de minuten samen die het archief van de notaris vormen |
| R | Rekest: een tot de overheid gericht verzoekschrift Rekwestrant: iemand die een verzoekschrift heeft ingediend Renonceren: afstand doen van Repertorium: een door de notaris gemaakte chronologische rangschikking van alle ingeschreven en behandelde akten die door hem zijn opgemaakt; via het repertorium kan een notaris in het protocol zoeken Requirant: eiser, lastgever Requisitie: eis, vordering |
| S | Seclusie: uitsluiting Solemneel: plechtig, zeer feestelijk |
| T | Testament: herroepbaar document waarin erfgenamen en nalatenschap worden vastgelegd Transport: overdracht van eigendom van onroerend goed |