Vakverdiepingsbijeenkomst 2026

Over ethiek gesproken  Charles Jeurgens

Digitalisering roept nieuwe ethische vragen op voor archivarissen. Wat betekent openbaarheid wanneer miljoenen documenten online doorzoekbaar worden? En hoe wegen we privacy, toegankelijkheid en publiek belang tegen elkaar af? Aan de hand van onder meer het Centraal Archief van de Bijzondere Rechtspleging (CABR) en adoptiedossiers onderzoekt Charles Jeurgens de veranderende verantwoordelijkheid van de archivaris.

Actieve verwerving en de gevoeligheden die daarbij spelen  Sebastiaan Vos

Het actief verwerven van particuliere archieven kan ingewikkelde situaties opleveren. Archiefvormers zijn zich niet altijd bewust van de waarde van hun materiaal of staan niet direct open voor overdracht. Sebastiaan Vos van de Groninger Archieven deelt praktijkvoorbeelden en laat zien welke rol emoties en persoonlijke gevoeligheden daarbij kunnen spelen.

UNESCO als multipolaire organisatie  Tim de Haan

De invloed van westerse landen binnen UNESCO verandert. Landen uit de Global South krijgen een prominentere rol en brengen andere perspectieven op erfgoed met zich mee. Wat betekent dit voor de omgang met documentaire collecties, waaronder archieven die verbonden zijn met een koloniaal verleden? Tim de Haan laat zien welke vragen dit oproept over toegankelijkheid, zeggenschap en de interpretatie van erfgoed, en hoe de Nederlandse UNESCO Commissie hiermee omgaat.

Wie helpt de chatbot?  Ingmar Koch

Steeds meer onderzoekers gebruiken AI bij hun zoektocht naar informatie. Maar wat betekent dat voor de dienstverlening van archieven? Ingmar Koch van het Historisch Centrum Limburg bespreekt de gevolgen van AI-ondersteunde informatieverzoeken voor medewerkers. Want als een onderzoeker een chatbot inschakelt, wie helpt die chatbot dan verder

Community archiving in de praktijk  Kamilla Krakowska-Rodrigue en Sanne Rotmeijer

Hoe betrek je gemeenschappen bij het verzamelen en bewaren van hun verhalen? Aan de hand van het Rotterdamse Treasures Festival bespreken Kamilla Krakowska-Rodrigue en Sanne Rotmeijer van de Universiteit Leiden de kansen en uitdagingen van co-creatie. Wat vraagt samenwerking van archieven en gemeenschappen? En wie bepaalt welke verhalen worden vastgelegd?

Oral history: van verzamelen naar samenwerken  Susan Hogervorst

Oral history biedt kansen om erfgoedcollecties diverser te maken. Maar hoe geef je betrokken gemeenschappen een actieve rol in het verzamelen en bewaren van hun verhalen? Susan Hogervorst, universitair docent Cultuurgeschiedenis aan de Open Universiteit, verkent in deze workshop hoe duurzame samenwerking kan bijdragen aan een inclusievere archiefpraktijk.

AI democratiseert informatieverzoeken. Wie betaalt de rekening?  Vera Weterings 

AI maakt het eenvoudiger om informatieverzoeken te formuleren, maar niet altijd om ze te beantwoorden. Archieven ontvangen steeds vaker complexe en abstracte vragen, met gevolgen voor werkdruk en dienstverlening. In een panelgesprek onder leiding van Vera Weterings bespreken we ervaringen uit de praktijk en mogelijke oplossingen.

Van schrik naar grip: werken met AI-verzoeken  Karim Tazmi

Wat betekent AI voor de dagelijkse archiefpraktijk? In deze interactieve workshop ontdek je de mogelijkheden, beperkingen en ethische vraagstukken van AI. Je maakt kennis met verschillende AI-technologieën en gaat zelf aan de slag met tools om werkprocessen te analyseren en eenvoudige toepassingen te ontwikkelen.  Let op: neem voor deze workshop een laptop mee.