Burgemeester krijgt eerste exemplaar boek over Joods Rotterdam

Het onderzoek naar Joods Rotterdam in oorlogstijd is als boek verschenen. Carola Schouten nam op 15 oktober het 1e exemplaar van het boek in ontvangst. Het boek gaat over ervaringen van Joodse Rotterdammers in de Tweede Wereldoorlog. De gemeente betaalde mee aan het onderzoek.

Het boek dat burgemeester Schouten kreeg heet Joods Rotterdam, vervolging, ontrechting, terugkeer en rechtsherstelMarleen van den Berg schreef het. Zij deed als historica onderzoek naar hoe Joodse mensen in Rotterdam de Tweede Wereldoorlog beleefden.

Joods Rotterdam

Voor de Tweede Wereldoorlog had Rotterdam de op 2 na grootste Joodse gemeenschap in Nederland. Rond 1930 woonden er zo’n 10 duizend Joden in Rotterdam. Alleen in Amsterdam en in Den Haag was de Joodse gemeenschap groter. 

Na de Tweede Wereldoorlog keerden weinig Joden terug naar Rotterdam. Velen van hen zijn naar concentratiekampen gebracht en daar vermoord. Veel Joden die de oorlog wel overleefden, verhuisden na 1945 naar andere landen. 

3 Joodse families

In Joods Rotterdam is veel aandacht voor de belevenissen van 3 Joodse families die tussen 1940 en 1945 in Rotterdam woonden. Van den Berg gebruikte brieven, dagboeken en interviews voor haar onderzoek. Die historische bronnen liggen bij Stadsarchief Rotterdam en het NIOD. NIOD staat voor Nederlands Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies. 

Opdracht van de gemeente

In 2018 gaf de gemeente Rotterdam het NIOD de opdracht voor een onderzoek. De gemeente wilde laten onderzoeken hoe de gemeente zich tegenover Joodse Rotterdammers had gedragen tijdens de Duitse bezetting. En hoe er na de oorlog met Joodse Rotterdammers en hun verlies is omgegaan. Veel Joden verloren familieleden in de oorlog en vaak ook hun huis en andere bezittingen. 

De vorige burgemeester, Ahmed Aboutaleb, kreeg in 2020 het eindrapport van het onderzoek. Dat rapport is online te lezen als pdf.

Stadsarchief

Van den Berg werkte aan dat onderzoek. Ook na het rapport bleef ze met Joods Rotterdam bezig. Behalve informatie van het NIOD gebruikte zij archiefmateriaal van het stadsarchief. 

Daar werkte Van den Berg verder aan haar boek, waarvan ze het 1e exemplaar vandaag aan Schouten gaf. Met hulp van vrijwilligers bij het stadsarchief verzamelde zij persoonsgegevens van 10.000 Joodse Rotterdammers.

Stolpersteine

Op veel plekken in de stad liggen Stolpersteine (struikelstenen). Dat zijn bronzen stenen in de straat waar namen op staan van mensen die tijdens de oorlog zijn weggevoerd uit Rotterdam. Later in oktober wordt de 1000e Rotterdamse struikelsteen geplaatst.

Meer informatie

Wilt u meer lezen over Rotterdam in oorlogstijd? Op onze website  vindt u verhalen over de stad tijdens de Tweede Wereldoorlog

Twee vrouwen die elkaar de hand geven terwijl de rechter een boek laat zien
Marleen van den Berg (links) gaf het eerste exemplaar van het boek over Joods Rotterdam aan burgemeester Schouten op het Stadhuis